Toename hinder

De Inspectie Leefomgeving en Transport laat in de Staat van Schiphol 2019 zien dat de hinder van geluid en de uitstoot van vliegverkeer de afgelopen 5 jaar meegroeit met het aantal vliegtuigbewegingen. In de omgeving van Schiphol worden meer mensen blootgesteld aan geluid, luchtverontreiniging en veiligheidsrisico’s. Het geluidsniveau van alle vliegtuigbewegingen samen is ruim binnen de norm, maar mensen in de omgeving van Schiphol beleven dit anders. Wat voor velen abstracte cijfers zijn, ervaren direct omwonenden als dagelijkse overlast of een gevoel van onveiligheid.

De drukte op de zogenoemde secundaire banen, met name de Aalsmeerbaan en de Zwanenburgbaan, is ten opzichte van 5 jaar geleden toegenomen. De luchtverkeersleiding kan het toegenomen aantal vliegtuigbewegingen niet wegzetten op de Kaagbaan en Polderbaan. Deze primaire banen gebruikt zij bij voorkeur om geluidshinder rond de secundaire banen, waar meer mensen wonen, zoveel mogelijk te beperken. Het gevolg daarvan is dat meer omwonenden hinder kunnen ondervinden van het vliegverkeer. Daarnaast neemt het aantal woningen en andere accommodaties zoals ziekenhuizen, verzorgingstehuizen, scholen en kinderdagverblijven in de relevante geluidszones toe. Hierdoor worden nog meer mensen aan de geluidsbelasting blootgesteld. 

In het beperkingengebied en in het grotere gebied rond Schiphol waar gemeenten woningbouw toestaan na afweging van het externe veiligheidsrisico en geluid, neemt het aantal woningen en accommodaties toe. Steeds meer mensen worden daardoor blootgesteld aan het externe veiligheidsrisico.

Luchtvaart levert na het wegverkeer de grootste bijdrage aan de lokale luchtverontreiniging in de omgeving van Schiphol (RIVM, 2017). Met name stikstofoxiden en fijnstof komen in de regio terecht. Vliegtuigen veroorzaken vooral tijdens het landen, starten en klimmen uitstoot van stikstofoxiden. Er zijn geen effectieve handhavingsmogelijkheden voor de ILT. De huidige normen voor uitstoot door luchtvaart zeggen alleen iets over de uitstoot per vliegtuigbeweging. De uitstoot per vliegtuigbeweging neemt licht af door schonere motoren van nieuwe vliegtuigen. Voor de totale hoeveelheid uitstoot van schadelijke stoffen is geen wettelijke norm. Bron: Jan van den Bos Inspecteur-generaal Leefomgeving en Transport

Emoties

Omwonenden ondervinden geluidshinder van luchthaven Schiphol. Maar ook in steeds meer plaatsen verderop beklaagt men zich over het vliegtuiglawaai, het ‘oorverdovende lawaai van overkomend vliegverkeer boven mijn woning’ en het voortdurende ‘verscheurend gedender’, zoals een inwoner van Egmond aan den Hoef het eind 2018 in de Volkskrant zei.

In de zomer van 2018 vonden in zes steden demonstraties plaats tegen Schiphol. Honderden mensen keerden zich tegen verdere groei van de nationale luchthaven. Wie tegen vliegen is richt zijn pijlen op Schiphol. Schiphol is de bull’s eye van de luchtvaartsector.

Omdat emoties een rol spelen bij de perceptie van geluid, zal een negatief imago van Schiphol de hinder dus alleen maar doen toenemen.

Voor Schiphol rest de noodzaak zich opnieuw te buigen over het al decennia slepende geluidsdossier. De Alderstafel (‘Omgevingsraad Schiphol’), het overlegorgaan waarin 56 partijen namens 8,2 miljoen mensen zestien jaar lang krampachtig probeerden geluidshinder op te lossen met afspraken over getallen, is eind 2019 door zijn poten gezakt.

Contouren op de kaart die scherp zouden aanwijzen welke woningen geïsoleerd mogen worden en welke niet, definitiediscussies over het verschil tussen ‘gehinderden’ en ‘ernstig gehinderden’, de aanleg van concurrerende netwerken voor geluidsmetingen, het bleven hopeloze pogingen om een wereld van ongenoegen in cijfers te vangen. Met als effect een bureaucratisch monstrum onder een deken van wantrouwen. Bron: Stephan Steinmetz, Trouw, 18 januari 2020)

Economie

De ondernemingsraad van KLM vindt dat het kabinet zijn plannen met Schiphol waar moet maken, zo is te lezen in een petitie die de OR in de Tweede Kamer aanbiedt. De ondernemingsraad van KLM maakt zich zorgen doordat politieke besluiten over de Nederlandse luchtvaart uitblijven. Het bedreigt de toekomst van KLM. ,,Allemaal mooie plannen zijn niet uitgevoerd’’, staat er in de petitie. ,,Nu wordt er weer een nieuwe Luchtvaartnota geschreven. Het kabinet maakt beloften niet waar en dat begint steeds meer te knellen. Schiphol zit al drie jaar op slot en Lelystad is al twee jaar vertraagd en is nog steeds niet open. Dit bedreigt onze toekomst! Dankzij de luchtvaart zijn er 370.000 banen en er wordt 30 miljard euro bijgedragen aan de economie. Hoofdkantoren komen dankzij het luchtvaartnetwerk naar Nederland.’’

Ze hekelen verder dat de geplande vliegbelasting ‘die zogenaamd voor het klimaat is’ niet wordt besteed aan verduurzaming van de sector. ,,De opbrengst gaat naar de schatkist.’’ In totaal moet de vliegtaks zo’n 200 miljoen euro opleveren. Bron: het AD

„De luchthaven heeft vorig jaar het plafond van 500.000 vliegbewegingen bereikt. Als er niets verandert, gaat dat de Nederlandse economie in de loop der jaren in totaal 40.000 banen kosten. Luchtvaart is onderdeel van de mondiale handel, en als handelsland heeft Nederland verbindingen nodig. Anders verslechtert de economie”,zegt Pearce. Volgens de IATA draagt de luchtvaart €22 miljard bij aan de Nederlandse economie. (Brian Pearce van de IATA).

„Het allerbelangrijkste is nu dat er duidelijkheid van de politiek komt in het stikstofdossier, zodat Lelystad Airport open kan. Verder moeten we weten hoe de groei van 2020 op Schiphol plaats kan vinden”,zegt Joost Hasperhoven van de Barin, de koepel van luchtvaartmaatschappijen in Berlijn.

“Om het netwerk van Schiphol in lijn met die van de belangrijkste Europese concurrenten te ontwikkelen is tot en met 2025 een gematigde groei van de capaciteit nodig” (Minister Van Nieuwenhuizen). Bron: De Telegraaf 

Klimaat

Nederland wil in 2050 klimaatneutraal zijn. Dit kunnen we echter nooit halen als we het huidige luchtvaartbeleid, dat gericht is op groei, niet vaarwel zeggen. De luchtvaartsector valt buiten de bindende klimaatafspraken van Parijs en wordt geacht zelf stappen te zetten naar minder vervuiling. Om de groei van uitstoot om te buigen naar een serieuze afname, moeten nu alle zeilen worden bijgezet. De luchtvaart kan niet langer buiten schot blijven. We moeten op korte termijn minder vliegen. En dus: anders reizen.

We kunnen de vervuiling door het vliegverkeer verminderen door te zoeken naar innovatieve technische oplossingen. Maar veel oplossingen zijn op korte termijn onhaalbaar. Elektrisch vliegen op commerciële schaal is de komende decennia niet realistisch. Een snelle overstap naar alternatieve brandstoffen met minder uitstoot, zoals biobrandstof, is een serieuzere optie. Maar er zijn niet genoeg biobrandstoffen beschikbaar om alle vluchten op te vangen, en bovendien worden ook bij de productie van biobrandstof schaarse grondstoffen gebruikt. Andere oplossingen zijn ofwel nog niet genoeg ontwikkeld om op grote schaal toe te passen, of verminderen de uitstoot veel te weinig. De luchtvaartsector innoveert te langzaam. Bron: Natuur en Milieu

Het wordt tijd dat een alternatief voor Schiphol in zee serieus wordt genomen nu Schiphol op de huidige locatie de grens heeft bereikt.